پایان نامه حقوق

تاثیر فوت در مسئولیت ناشی از اسناد تجاری-دانلود پايان نامه حقوق

مهر ۹, ۱۳۹۵

 دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

  تاثیر فوت در مسئولیت ناشی از اسناد تجاری

قسمتی از متن پایان نامه :

 

بيان مسأله

حقوق اسناد تجارتی بدون تردید از پیچیده ترین شاخه های حقوق خصوصی است. حقی که به موجب این اسناد ایجاد و یا منتقل می گیدد فاقد پایگاه مادی بوده و تجسم روابط حقوقی طرفین یا اطراف سند تجارتی را دشوار می سازدع به علاوه وصف تجریدی این اسناد و عدم قابلیت استناد به ایرادات و اصل تضامن در آن این دشواری را دو چندان می کند.                                                                                                 توسعه روزافزون تجارت و مبادلات تجاری داخلی و بین‌المللی و ضرورت سرعت و سهولت در امر بازرگانی و نقشی که گردش سرمایه و حجم مبادلات تجاری در سرنوشت سیاسی و اقتصادی کشورها دارد، دولت ها را بر آن داشته است تا با تدوین ضوابط و مقررات خاصی، امنیت خاطر تاجر و بازرگان را در روابط تجاری فراهم نمایند. اسنادی چون سفته و چک و برات، با ویژگی ها و کارکردهای خاص، علاوه بر تاثیر اجتناب ناپذیری که بر اقتصاد هر کشور دارد؛ امروزه از مهم ترین ابزار تجارت نیز به شمار می‌رود. تاجری نیست که روزانه با این اسناد سر و کار نداشته باشد؛ از سوی دیگر، تاجر با به جریان انداختن سرمایه خود نیاز به امنیت خاطر و حمایت حقوقی همگام با دو اصل سرعت و سهولت دارد. امری که با استفاده از روش های معمول در نظام حقوق مدنی قابل تأمین نیست. از این رو، در نظام های حقوقی داخلی و بین‌المللی، اصول خاصی بر معاملات برواتی حکومت می‌کند که معمولاً اسناد مدنی از چنین اصولی برخوردار نیست. لذا بخش عمده‌ای از مباحث راجع به اسناد تجاری، مربوط به اصول حاکم بر آن ها است. با توجه به حجم زیاد دعاوی مربوط به اسناد تجاری، مطالعه این اصول برای جامعه حقوقی کشور امری اجتناب ناپذیر است.

در قوانین  تجاری مختلف تلاش های زیادی برای کمک به سهولت و سرعت در بکارگیری اسناد تجاری و احقاق حق دارنده ی با حسن نیت شده است. از جمله موانعی که ممکن است  بر سر این هدف و مزیت اسناد تجاری باشد فوت مسئولین اسناد تجاری[1] است.

این که آیا دارنده ی سند تجاری می تواند از اصول مورد قبول در اسناد تجاری حتی در مواردی که مسئول سند تجاری فوت شده است استفاده نماید؟

همان طور که می دانیم ماده ی ‌231قانون امور حسبی می گوید: “دیون مؤجل متوفی بعد از فوت حال می‌شود.”

با توجه به این که اسناد تجاری وسیله ی پرداخت برای آینده هستند و به نوعی طلب موجل محسوب می شوند این نکته بسیار حائز اهمیت می باشد که چنان چه مسئول پیش از موعد سند تجاری فوت نماید آیا این دین نیز حال می شود یعنی دارنده ی سند می تواند در صورت فوت مسئول سند، در حالی که هنوز موعد سند فرا نرسیده است، برای گرفتن وجه مراجعه نماید و در صورت عدم پرداخت اعتراض عدم تادیه نماید؟ و اگر فرض را بر این بگیریم که دین حال شود، با توجه به این که در اسناد تجاری بدلیل بیشتر نمودن سرعت و سهولت اصل ضم ذمه به ذمه پذیرفته شده است دین دیگر مسئولین نیز حال می شود و دارنده ی سند می تواند در صورت عدم تادیه، اعتراض عدم تادیه نموده و از دیگر مسئولین سند تجاری ( ظهرنویس ها، ضامنین، اشخاص ثالث مسئول و …) درخواست تأدیه ی وجه را نماید؟

قانون تجارت ایران و نیز لایحه ی اصلاحی قانون تجارت در مورد فوت مسئول اسناد تجاری و تأثیر آن در مسئولیت ناشی از سند تجاری به طور صریح و روشنی بحث ننموده و پاسخ روشنی به این سوالات نمی دهد.

در قانون تجارت در مواردی حال شدن دیون مرتبط با اسناد تجاری پذیرفته شده است:

طبق ماده 227 قانون تجارت “پس از اعتراض نكول، ظهر نويسها و برات دهنده به تقاضاي دارنده برات بايد ضامني براي تأديه وجه آن در سر وعده بدهند يا وجه برات را به انضمام مخارج اعتراض نامه و مخارج برات رجوعي( اگر باشد) فوراً تأديه نمايند،”  يعني براتكش و هر يك از ظهونويسان علاوه بر داشتن مسئوليت تضامني در پرداخت وجه برات در قبال نكول آن نيز مسئوليت دارند. از همين رو است كه دارنده برات پس از نكول و قبل از سررسيد حق رجوع به ايشان را پيدا مي کند در واقع دارنده برات با اين اطمينان برات را از براتكش يا هر يك از ظهر نويسان قبول نموده است كه براتگير با اعلام قبولي برات، تعهد به پرداخت آن در سررسيد بنمايد. با نكول برات اين اطمينان از بين رفته و موجبات رجوع دارنده برات به براتكش يا هر يك از ظهر نويسان فراهم مي آيد؛
حال اگر براتكش يا هر يك از ظهر نويسان با رجوع دارنده برات دغدغه خاطر او را نسبت به احتمال عدم پرداخت وجه برات در سررسيد از ميان نبرند به حكم ماده 237 قانون تجارت ديون ايشان حال شده و بايد وجه برات را به انضمام مخارج اعتراض نامه و مخارج برات رجوعي ( اگر باشد ) فوراً تأديه نمايند. در اين صورت دليل حال شدن ديون ايشان نكول برات نيست بلكه ندادن تضمين معتبر، است. به عبارت ديگر اعتماد دارنده برات از براتكش و هر يك از ظهر نويسان سلب شده و مبناي پذيرش اجل در برات از بين مي رود. در اين حالت طبيعي است كه ديون ايشان حال شود
در صورت عدم پذيرش مبناي فوق تفسير ماده 238 قانون تجارت نيز ميسر نيست در ماده 238 قانون تجارت مقرر گشته : “اگر بر عليه كسي كه براتي را قبول كرده ولي وجه آن را نپرداخته اعتراض عدم تأديه شود دارنده براتي نيز كه همان شخص قبول كرده ولي هنوز موعد پرداخت آن نرسيده است مي تواند از قبول كننده تقاضا نمايد كه براي پرداخت وجه آن ضامن دهد يا پرداخت آن را به نحو ديگري تضمين كند.” بر اساس ماده مزبور اطمينان دارنده برات با عدم پرداخت برات قبلي به تأديه مبلغ براتي كه در دست اوست مخدوش مي شود. به همين علت قانونگذار به دارنده چنين براتي حق داده است كه به براتگير مراجعه و از او مطالبه تضمين نمايد.

اگر براتگير تضمين معتبر در پرداخت به موقع وجه برات به دارنده آن بدهد او آسوده خاطر تا سر رسيد به انتظار مي نشيند، ولي اگر براتگير از دادن تضمين امتناع ورزد، در ماده مزبور تعيين تكليف نشده است. آن چه كه مسلم است دادن تضمين به دارنده برات، جنبه اختياري نداشته و بايد ضمانت اجرائي داشته باشد. اين ضمانت اجراء با استفاده از وحدت ملاك ماده 237 قانون تجارت جز حال شد دين براتگير نمي تواند باشد و دليلي جز از بين رفتن اعتماد دارنده برات به براتگير ندارد.

اما قانونگذار در مورد حال شدن دین مسئولین سند تجاری در صورت فوت در قانون تجارت و لایحه ی اصلاحی قانون تجارت پیش بینی خاصی ننموده است.

ب)پرسش هاي اصلي پژوهش

آیا دارنده ی سند تجاری می تواند از اصول مورد قبول در اسناد تجاری حتی در مواردی که مسئول سند تجاری فوت شده است استفاده نماید؟

طبق ماده ی 231 قانون امور حسبی “دیون مؤجل متوفی بعد از فوت حال می‌شود.” اسناد تجاری نیز پس از فوت مسئولین سند حال می شود؟

. مسئولین اسناد تجاری عبارتند از: صادر کنندگان، برات گیر، ظهرنویسان، ضامنین و اشخاص ثالثی که تعهد را پذیرفته اند. [1]


سوالات یا اهداف این پایان نامه :

پرسش هاي اصلي پژوهش

آیا دارنده ی سند تجاری می تواند از اصول مورد قبول در اسناد تجاری حتی در مواردی که مسئول سند تجاری فوت شده است استفاده نماید؟

طبق ماده ی 231 قانون امور حسبی “دیون مؤجل متوفی بعد از فوت حال می‌شود.” اسناد تجاری نیز پس از فوت مسئولین سند حال می شود؟

مطلب مشابه :  پایان نامه ارشد: مطالعه تطبیقی شهادت شهود در حقوق کیفری ایران