پایان نامه حقوق

تعیین جایگاه قاعده مصلحت در اداره حکومت اسلامی-پايان نامه حقوق

مهر ۹, ۱۳۹۵

 دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

 جایگاه قاعده مصلحت در اداره حکومت اسلامی

قسمتی از متن پایان نامه :

 

مقدمه

فلسفۀ تشريع احكام فقهى اسلام تأمين مصالح بشر و نجات وى از مفاسد است، از نظر ما مسلمانان مقرّرات فقهى اسلام بهترين شكل تأمين مصلحت و سعادت انسان در ابعاد مختلف است.در فقه اهل سنت بدلیل ریشه های تاریخی و کلامی این بحث بطور مبسوطی مورد مداقه قرار گرفته است. از علمایی که سعی کرده نگاه دقیق و روش مندی به این بحث داشته باشد، امام غزالى است که مصالح بشر را در گسترۀ پنج حوزۀ مصلحت: دين، جان، عقل، نسل و مال مردم مطرح كرده است كه همۀ آنها مقاصد شريعت اسلامى مى‌باشند.

جوامع بشرى نيز مصالحى را براى بشر شناسايى و تعريف كرده‌اند كه اسلام مصالح واقعى آنها را تأييد و مصالح نادرست و موهوم آنها را انكار كرده است و نسبت به برخى از مصالح ديگر مردم به نظر برخى سكوت اختيار نموده و رها كرده، و يا حدّ اقل احاديث مربوط به آنها به دست ما نرسيده است. اين بخش سوم، حوزۀ «مصالح مرسله» است كه گاه «استصلاح» و گاه در اصطلاح فقه اهل سنّت «استدلال» ناميده شده است.

پیش از طرح مبحث اصلی این فصل یعنی نظریه عدم تبعیت، لازم است به تقسیم بندی مصالح نظری بیفکنیم و در ادامه به نظریه عدم تبعیت احکام از مصالح که از جانب فقهای عامه مطرح شده و طرفدارانی نیز دارد و ادله ای که برای آن آورده اند بپردازیم.

 

2-1. معناي لغوي مصالح مرسله:

مصالح مرسله يك تركيب اضافي است كه از دو جزء تركيب يافته است. جزء اول عبارت است از مصالح و جزء دوم مرسله . اما معناي مصلحت را قبلاً بيان كرديم ولي مرسله اسم مفعول باب إفعال از ريشه سه حرفي (ر ، س ، ل) مي باشد و گفته شده به معناي مطلقه و محرّره است.

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه ارشد:تعاریف حقوق بین الملل در خصوص قاچاق کالا

صاحب لسان العرب، أرسل الشيء را به معناي أطلقه و أهمله ، او را آزاد و رها كرد دانسته است.[1]  و بعد در ادامه جهت تبيين دقيقتر اين معني به تفسير كلمه « أرسلنا » در آيه شريفه « ألَم تَر أنّا أرسَلنا الشّياطينَ عَلي تُؤَزّهم أزّاً [2]» مي پردازد.

مؤلف المنجد نيز أرسل القول را لَم يُقيّده می داند.[3]

بنابر این از نظر لغت شناسان مصلحت مرسله به معنای مصلحت آزاد و رها شده می باشد.

[1] – ابن منظور ، لسان العرب ، ج 5 ،‌ص 204 .

[2] – سوره مريم ، آیه 83 .

[3] – المنجد في اللغه و الاعلام ، ص 259 .

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف پژوهش:

اهداف این تحقیق عبارتند از:

  • چگونگی تأثیر قاعده مصلحت در احکام اسلامی
  • بررسی وتبیین محدوده قاعده مصلحت در حکومت اسلامی
  • تبیین لزوم تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام

سئوالهای تحقیق:

  • آیا احکام، اعم از اولیه و ثانویه و حکومتی تابع مصالح و مفاسد اند؟
  • آیا محتوای احکام صادره از سوی فقیه حاکم همان احکام اولی و ثانوی است؟
  • آیا فقیه حاکم، با توجه به مصلحت حکومت اسلامی می تواند احکام اولیه را موقتاً تعطیل نموده و حکم جدیدی صادر نماید؟
  • آیا ارکان حکومتی حسب مورد، موظف به رعایت عنصر مصلحت نظام و مصالح عمومی، در تصمیم گیری های خود هستند؟
  • آیا مصوبات مجمع تشخیص مصلحت نظام، مشمول عنوان حکومتی است؟