مقالات و پایان نامه ها

مولفه‌های سرسختی روانشناختی

تیر ۳۰, ۱۳۹۷

مولفه‌های سرسختی
همان طور که بیان شد، از دیدگاه کوباسا (1979) سرسختی شامل سه مولفه‌ی تعهد، کنترل و مبارزه‌جویی است که با یکدیگر در ارتباط هستند. بر اساس تحقیقات کارور(1989) در مطالعات اولیه سرسختی، ابتدا این مولفه‌ها به طور جداگانه تحلیل می‌شوند، اما در مطالعات بعدی ترکیب و تلفیق این سه مولفه یعنی تعهد، کنترل و مبارزه‌جویی به صورت یک ساختار، بررسی و تحلیل گردید. گرایش تحلیل سرسختی به صورت یک ساختار کلی از تعهد. کنترل و مبارزه طلبی گسترش یافت، زیرا طبق نظر کارور(1989) تحلیل و بررسی داده‌ها وهمین طور ارزیابی و تعبیر و تفسیر یافته‌ها به طور ساده‌ای صورت می‌پذیرد این تمایل و نحوه بررسی یافته‌ها حتی در فرم‌های کوتاه مقیاس سرسختی نیز گسترش یافت. از آن‌جا که سرسختی دارای یک یا چند مولفه می‌باشد، به کارگیری عوامل1 جهت تامین مولفه‌ها، از اهمیت بالایی برخوردار بود. تحقیقات به عمل آمده توسط فانک2 (1992)، مک نیل3 ، کوزما4 ، استون5 و هانا6 (1986) با روش تحلیل عوامل در سرسختی، سه مولفه‌ی اساسی را آشکار می‌کند که شامل تعهد، کنترل و مبارزه طلبی می‌باشند (نمازی،1391، 17).
کنترل
اعتقاد به این که فرد، قادر به کنترل و یا تاثیرگذاری بر روی حوادث است. شخصیتی که از کنترل بالایی برخوردار است اعتقاد به کنترل سرنوشت و آینده خود دارد. این افراد قادر به نفوذ و تاثیرگذاری بر روی حوادث مختلف زندگی هستند. آنها با استفاده از دانش،مهارت و قدرت انتخاب می‌توانند رویدادهای زندگی را پیش‌بینی و کنترل کرده و بر این اساس در مواجهه بامشکلات، بیش‌تر بر مسئولیت خویش تکیه و تاکید می‌کنند تا بر مسئولیت دیگران (نمازی،1391، 17).
آوریل1 در سال (1973)مشاهدات آزمایشگاهی خود را در مورد عدم پذیرش تحریکات استرس‌زا به وسیله بعضی از ارگان‌ها، بدان توضیح داد. به طوری که افرادی که تحت استرس بسیار زیادی هستند، لیکن توانایی:
الف: کنترل تصمیمات: توانایی انتخاب صحیح در میان متغیرهای گوناگون برای مدیریت استرس موجود در موقعیت
ب: کنترل2 شناختی: توانایی تعبیر ارزیابی و یکسان‌سازی انواع مختلف حوادث استرس‌زا در جریان زندگی که موجب عدم آسیب پذیری فرد می‌گردد.
ج: مهارت‌های کنار آمدن: پاسخ‌های مناسب به استرس که موجب افزایش انگیزه‌های شخصیتی جهت کنترل موقعیت استرس‌زا می‌گردد را دارند (نمازی،1391، 17).
تعهد
افراد متعهد نسبت به محیط اطرافشان احساس تعهد می‌کنند و خودشان را با فعالیت‌ها و کارهایشان کاملا درآمیخته و درگیر کرده و رویدادهای زندگی را به عنوان تجارب معناداری تعبیر می‌نمایند. این اشخاص اهمیت و ارزش فعالیت‌های خودشان را باور دارند و قادرند برای آنچه که انجام می‌دهند معنایی بیابند. هم چنین آنان به توانایی خود برای تغییر تجارب زندگی در جهتی جالب و معنی‌دار اطمینان دارند. در نتیجه به عوض گریز از مشکلات زندگی با بسیاری از جنبه‌های آن مانند شغل، خانواده و روابط بین فردی کاملا درآمیخته می‌شوند. افراد متعهد به وسیله سیستم تفکری و اعتقادی خود بر ترس‌های استرس‌زا فائق آمده و موجب کاهش استرس می‌گردند. متعهدین، در زمان نیاز برای انطباق، به خود و توانایی درخواست کمک از دیگران آگاهی دارند. شاید اگر چه تعهد به همه زمینه‌های زندگی مانند شغل، موسسات اجتماعی، روابط بین فردی، خانواده و خود موجب ایجاد استرس در زندگی افراد و بروز بیماری شود، لیکن تعهدات در زندگی، مبنایی با اهمیت برای حفظ سلامت در جنبه‌های زندگی می‌باشد. حفظ سلامتی تحت استرس، بستگی به قدرت تعهد در افراد دارد.توانایی تشخیص برای تفکیک ارزش‌ها، اهداف و همین طور قدردانی برای تصمیم‌گیری صحیح در موقعیت‌های پر استرس، موجب ایجاد تعادل در زندگی افراد متعهد می‌گردد (نمازی،1391، 18).
چالش
این مولفه اشاره بر این باور دارد که تغییر در زندگی امری طبیعی است افرادی که زندگی را به عنوان مبارزه در نظر می‌گیرند تغییرات گوناگون زندگی و نیاز به سازگاری مجدد را فرصتی برای یادگیری و رشد بیشتر می‌دانند تا تهدیدی برای امنیت و آسایش در زندگی خود، این اشخاص معتقدند که رضایت خاطر در سایه رشد مداوم به دست می‌آید و نه در راحتی، آسایش، امنیت و زندگی روزمره. چنین باوری انعطاف پذیری شناختی و قدرت تحمل رویدادها و موقعیت‌های استرس‌زای زندگی را به همراه دارد. زیرا آنان وقایع غیرعادی و به دور از انتظار را به صورت تجربه‌های جالب و با ارزش می‌دانند. افرادی که در زندگی مبارزه جو هستند به دنبال تغییرات در زندگی خود می‌باشند (نمازی،1391، 18).

مطلب مشابه :  نظریه های افسردگی