مقالات و پایان نامه ها

پیشگیری از سرطان سینه با ۱۰ راهکاری که هر زنی باید بداند

مرداد ۲, ۱۳۹۷

1تعریف سرطان

اولین دست نوشته در مورد سرطان بروی کاغذ پاپیروس مربوط به مصر در قرن 17 قبل از میلاد می باشد که پزشکان در مورد یک بیمار سرطانی نوشته بودند به او بگویید که درمانی ندارد (گرین واد، فراگ گودمن و یار برو[1]، 1997).

کلمه کانسر[2] از کلمه لاتین کانکری[3] به معنای خرچنگ گرفته شده است. تا کنون تعریف متعددی برای سرطان ارائه شده است. سررا پرویلیس[4] سرطان شناس بزرگ انگلیسی تومور[5]یا نئوپلاسم[6] را اینطور معرفی می کند. یک توده غیر طبیعی بافتی که رشد آن با نسوج اطراف هماهنگ نیست و بر آنها پیشی می گیرد و بعد از توقف عامل محرک به همان رشد خود ادامه میدهد (سالمی، 1378، به نقل از راد، 1380)

سئوالی که بیماران و عموم اغلب می پرسند اینست که چه وقت برای سرطان درمان پیدا می شود. جواب این سئوال ساده و مشکل است زیرا سرطان تنها یک بیماری نبوده و شامل اختلالات متعددی است که در بد تنظیمی[7] گسترده رشد، مشترک هستند از نظر لغوی، نئوپلازی[8] به معنای رشد جدید است. نئوپلاسم عبارت است از یک توده غیر طبیعی بافتی که رشد آن از بافتهای طبیعی اطراف آن تجاوز کرده و با آن هماهنگ نیست. در کاربردهای شایع پزشکی نئوپلاسم اغلب به عنوان تومور نامیده می شود (کومار و فاستو[9]، 2008، قیاسوند، 1387)

در سال 1957 بر گلاس[10] بیان داشت که ممکن است سرطان فرآیند طبیعی و معقول دیگری باشد که باید آنرا در محیط و ” سبک ” زندگی خودمان جستجو کنیم. هر یک از ما در وحشت مرگ ناشی از سرطان زندگی می کنیم چرا که نمی توانیم با شرایط موجود زندگی خوب سازگار شویم (ولمن، 1988، نجاریان و همکاران، 1375).

گرین والد نئوپلاسم را هرج و مرج سلولی و رشد کنترل نشده که با صدمه به میزبان همراه است می داند، نئو پلاسم خوش خیم رشد خیلی آهسته ای دارند، تهاجم متاستاز[11] ندارند، لذا صدمه کمتری به میزبان می‎زنند اما نئو پلاسم بد خیم به واسطه رشد سریع، تهاجم متاستاز صدمات زیادی به میزبان خود وارد می‎کنند (مظلوم، 1374)

بلیک و جاکوبز[12] 1993 در تعریف سرطان بیان می دارند که کلمه سرطان با واژه نئو پلاسم بدخیم، تومور و بدخیمی[13] مترادف است، نئو پلاسم کلمه ای یونانی است که نئو به معنی تازه و نئوپلازیا به معنی رشد جدید است. در واقع سرطان اصطلاحی است که رشد غیر طبیعی سلول ها را که منجر به تهاجم به بافت های طبیعی یا گسترش به اعضای دور دست یعنی متاستاز اطلاق می شود و درجه بدخیمی سرطان بر اساس تمایل سلول ها به تهاجم و گسترش به نقاط دور دست مبتنی است (بهرامی، 1374، به نقل از راد، 1380).

سرطان که بدخیمی نیز نامیده می شود نوعی اختلال عمومی در گیر کننده بدن و رشد غیر قابل کنترل سلول‎ها می باشد. سرطان معمولاً بدون درمان مناسب منجر به مرگ می شود. اگر چه درمان مناسب، تقریباً 50% سرطان ها قابل علاج می باشند، سرطان ها از سلول های طبیعی که بوسیله تماس با یک کارسینوژن[14] تغییر یافته اند منشا می گیرند (برندا[15]، 2000، به نقل از حقیقی، 1383).

 

2-2-1-1بررسی علائم و نشانه در سرطان

سرطان یک بیماری غافلگیر کننده است. در شروع ممکن است نشانه یا علامتی نداشته باشد یا نشانه ها و علایم مبهم باشد و این اهمیت آموزش درباره پیشگیری و معاینه کردن توسط خود شخص را تأکید می کند.

هفت علامت اخطار دهنده که انجمن سرطان امریکا چاپ کرده است که معنی هر حرف را می توان به صورت زیر بیان نمود:

  • هر گونه تغییر در عادات دفع ادرار یا مدفوع [16]
  • زخمی که خوب نمی شود[17]
  • خونریزی یا ترشح غیر عادی از نقاط مختلف بدن [18]
  • کلفتی یا برآمدگی غیر طبیعی پستان یا پیدایش توده در هر جای دیگر بدن [19]
  • سوء هاضمه یا اشکال در بلع[20]
  • بروز تغییرات واضح در خال یا زگیل [21]
  • سرفه های تک تک خشک توأم با تنفس صدادار[22] (قنبر زاده، 1370).

 

2-2-1-2 اپیدمیولوژی

گرچه سرطان در تمام گروههای سنی دیده می شود ولی در افراد بالای 65 سال بیشتر رخ می دهد، در مردان نسبت به زنان بیشتر دیده می شود و در کشوهای صنعتی و بخشهای صنعتی کشورهای روبه رشد نیز به میزان زیاد مشاهده میگردد. هر سال بیش از 2/1 میلیون نفر آمریکایی به سرطان مبتلا میشوند، که پس از بیماری های قلبی – عروقی دومین عامل مرگ و میر را در ایالات متحده آمریکا به خود اختصاص می دهد. بطوریکه هر سال بیش از 650000 نفر آمریکایی به علت بدخیمی از بین میروند. در این میان بیشترین علت مرگ ناشی از سرطان به سرطانهای ریه، پروستات و کوله رکتال در مردان و ریه، پستان و کوله رکتال در زنان اختصاص دارد. میزان نسبی بقا امید به زندگی 5 ساله در سال 1997، در سیاه پوست امریکایی 44 درصد سفید پوست آمریکایی 60 درصد بوده است بطوریکه مرگ و میر در افراد سیاهپوست آمریکایی بسیار بالا می باشد و این امر کمتر به وضعیت نژادی آنها مربوط است بلکه بیشتر به سطح سواد، موانع موجود در گرفتن مراقبتهای بهداشتی و هم چنین تأخیر در تشخیص سرطان ارتباط دارد (برونر و سودارث[23]، 2000، حسین زاده، 1381).

مطلب مشابه :  قیمت کاشی ضد اسید | کویر | مرجان | البرز | تکسرام| سرامیک صنعتی ارزان

 

2-2-1-3 پاتوژنز سرطان

علت دقیق راههای تکامل سرطان ناشناخته است. تئوریهای انتقال سلولی[24] و اختلال[25] و نقص در سیستم ایمنی موضوعات رایجی هستند که تکامل سرطان را تشریح می کنند.

الف) انتقال سلولی

وقتی یک سلول ناقص تقسیم می شود، سلول جدید حاوی اطلاعات ژنتیکی ناقص در داخل DNA هست و به همین ترتیب این سلول جدید ناقص هم تقسیم می شود و بدخیمی رشد می کند. کار سینوژنها موادی هستند که وقتی با سلول برخورد می کنند باعث تغییرات در ساختار و عملکرد سلول می شوند و در نتیجه منجر به سرطان می شوند. سه مرحله شناخته شده کارسینوژنز شامل 1) شروع رشد 2) رشد 3) پیشرفت است.

ب) اختلال نقص در پاسخ ایمنی

بر طبق تئوری ایمنی کنترل سرطان، سلول های سرطان به طور مداوم در بدن تشکیل می شوند سیستم ایمنی این سلول ها را به عنوان یک جسم خارجی شناسایی می کند و آنها را نابود می سازند. اگر سلولهای بد خیم بسیار سریع تر از سیستم ایمنی شان رشد کنند یا سیستم ایمنی ضعیف باشد تومور غلبه می کند، درمدد جویانی که به طور عمدی سیستم ایمنی شان ضعیف شده باشد، مثلاً برای جلوگیری از پس زدن پیوند، خطر رشد سرطان حداقل 80 برابر نسبت به دیگر افراد جامعه است.

 

2-2-1-4 نگاهی کلی به بیماری سرطان پستان

بیماری پستان، به ویژه  سرطان آن، از جمله شایع ترین امراض مربوط به خانم هاست. کشفیات جدید دانشمندان در این زمینه وپیشرفتهای شگرف در راههای تشخیصی ودرمانی سرطان پستان را از یک بیماری صعب العلاج به یک بیماری قابل مداوا، با آینده ای روشن وامیدوارکننده تبدیل کرده است. امروزه می توان مدتها پیش از آنکه توده ای در پستان لمس شود، علائم اولیه وهشداردهنده آن را کشف کرده وبیماری را از همان سرآغاز مهارکرد. درد یکی از علامتهای مربوط به پستان می باشد، عوامل مختلفی برای بروز آن مطرح شده اند، اما هنوز علت آن به درستی روشن نیست. بیشتر محققان معتقدند که تغییر در محیط هورمونی بدن می تواند منجر به ایجاد درد پستان شود(رضوی، 1380).

شایع ترین علامت وشکایت های پستانی که یک زن را به مشاوره پزشکی ارجاع می دهد احساس توده درپستان، ترشح ویا خونریزی از نوک پستان ودرد پستان می باشد، هریک از این علائم می تواند خود علامت سرطان پستان باشد، هرزنی که هریک ازاین علایم وتغییرات غیرمعقول رادر پستان های خودمشاهده نمودباید به پزشک مراجعه نماید، اگر چه خیلی ازاین موارد سرطانی نخواهد بود. بسیاری ازخانم ها در دهه سوم و چهارم زندگیشان تغییراتی در پستان هایشان مثل درد، تغییرسایز واندازه پستان واحساس توده درپستان را تجربه می کنند که در ارتباط با تغییرات هورمونی سیکل های قاعدگی می باشند، همین طور پستان ها می توانند در لمس حساس شوند و به طور تیپیک این تغییرات چند روز قبل از پریود ظاهر می‎شوند و با شروع قاعدگی بهبود می یابند، چنین شکایاتی در زمان بلوغ نیز می توانند به وجود بیایند اما در زنان بالغ شایع است. بسیاری از سرطان های پستان درابتدا با یافتن توده درپستان توسط خود شخص، همسرش ویا پزشک مشخص می شود. وجود توده در80% تا90% موارد اولین علامت سرطان پستان می‎باشد، اما در عین حال  تمام  موارد توده های  پستانی سرطانی نیستند  و80 %  موارد خوش خیم هستند که فیبروآندوم یا کیست (تجمع پراز مایع و با سطحی سفت وگرد ونرم) می باشد. اگر چه بیشتر سرطان‎های  پستان  پس از 40  سالگی رخ می دهد اما با این وجود  در صورت بروز توده در پستان نباید در مورد آن اغماض نمود و نباید منتظر از بین رفتن خود بخودی آن باشیم، بلکه باید اقدامات صحیح رادر مورد آن به انجام برسانیم (باوم وهمکاران، قائم مقامی، 1377).

 

2-2-1-5 عوامل خطرساز سرطان پستان

1- جنسیت: مهم ترین عامل خطردر سرطان پستان، مونث بودن بیمار می باشد، می توان گفت سرطان پستان خاص زنان محسوب شده، احتمال بروز آن در مردان کم است.

 2- سن: یکی دیگر از عوامل خطر در سرطان پستان است. درخانم های  20  الی30 ساله سرطان پستان بسیار نادر (3/0 درصد کل سرطان های پستان) می باشد، در حوالی35 سالگی میزان بروز سرطان پستان افزایش یافته واین افزایش در طول عمر ادامه می یابد. لذا باید سن بیمار در بررسی مورد توجه قرارگیرد.

مطلب مشابه :  تأثیر افسردگی بر ابعاد زندگی

 3- تغییرات هورمونی: هورمون ها نقش مهمی در ابتلا و رشد سرطان پستان دارند.

  4- چاقی : بر اساس تئوری های  ذکر شده ارتباط چاقی و سرطان پستان نیز قابل  توجیه است. در چاقی قبل از یائسگی تعداد دوره های  بدون تخمک گذاری [26]افزایش می یابد. در چاقی بعد از یائسگی به علت تبدیل  اندروژن های مترشحه آدرنال در بافت چربی به استروژن و افزایش طول مدت تماس با استروژن احتمال ابتلا به سرطان پستان زیادتر می شود. از طرفی به نظر می رسد که در افراد چاق سرطان پستان در هنگام کشف دارای ابعاد بالاتر و مرحله بالاتر است.

 5- قرص های ضد بارداری : مصرف  قرص های ضد بارداری نیز از جمله عوامل موثر در ابتلاء  سرطان پستان است.

 6- عوامل ارثی : حدود 20%  زنان مبتلا به سرطان پستان  دارای سابقه مثبت می باشد،  ولی تنها  در 2/1   آنها یعنی 5 %  از کل سرطان های پستان جنبه ارثی اثبات  شده است. این ژن  دارای شیوع کم و قدرت نفوذ بالاست(شورمیج، 1384).

 

   2-2-1-6 واکنش روانی

قابل توجه ترین مسأله در واکنش های روان شناختی به سرطان، رنج بردن از ابتلا به این بیماری می باشد. اکثر بیماران وخانواده ها سرطان را نوعی بیماری کشنده تلقی می کنند که به نحو اجتناب ناپذیری با درد و ناتوانی  همراه است. غم و اندوه پاسخی  طبیعی به این گونه ترس ها و فقدان های پیش بینی نشده یا تجربه شده توسط بیمار است. فقدان ها می تواند شامل فقدان سلامت، فقدان حس های طبیعی و نیز از دست دادن تصویر ذهنی از خویشتن، روابط اجتماعی، فعالیت های جنسی و دوست های صمیمی  باشد (عسگری وقزوینی نژاد، 1389).

تشخیص سرطان پستان می تواند بسیار ناراحت کننده و دلهره آور باشد. از زمان های مختلف و در مراحل گوناگون  تشخیصی و درمانی، پیامد های احساسی مختلفی  مانند اضطراب، عصبانیت، انکار بیماری و یا احساس تقصیر ممکن است در بیمار ایجاد شود. این احساسات شایع و طبیعی هستند. هر فرد به صورتی متفاوت به این  بیماری پاسخ داده  و به روش خاص خود با آن کنار می آید. بسیاری افراد در می یابند که با گردآوری اطلاعات هرچه بیشتر در مورد چگونگی درمان خود، می توانند کنترل بیشتری بر روی اوضاع و شرایط پیش آمده داشته باشند. بعضی از راه مشورت با پزشکان و یافتن افرادی که شرایطی مشابه آنها را در گذشته داشته اند، آرامش و امنیت بیشتری احساس می کنند(رضوی، 1380).

سرطان خودش از لحاظ روحی واحساسی مشکل زیادی را ایجاد می کند، سرطان پستان به خصوص اثر زیادی در روابط اجتماعی و جنسی زن دارد و حتی تغییراتی را در تصویر و ساختار فیزیکی زن ایجاد می‎کند. جنبه های روانی ناشی از سرطان پستان در تمام خانم هایی که بیماری در آنها تشخیص داده  شده خصوصا کسانی که بیماری در آنها پیشرفت نموده است مشهود می باشد و در مورد کسانی که درانتهای مرحله بیماری خود به سر می برند نمود بیشتری دارد(باوم وهمکاران، قائم مقامی، 1377).

بسیاری از زنان بعد از تشخیص سرطان دچار افکار و احساساتی می شوند که به گونه ای غیرطبیعی است و در جستجوی راه مناسبی برای این مسأله هستند. واقعیت این است که شیوه نگرش روانی و احساسی مشخص ومعینی برای بیماران وجود ندارد. عکس العمل افراد نسبت به تشخیص سرطان در خود، گستره وسیعی از احساسات انسانی نظیر دل نگرانی، عدم اطمینان، نا امیدی، افسردگی، تنهایی و مواردی دیگر حتی گناه را در بر می گیرد، گناه اینکه من خود  باعث سرطان شده ام و یا کاش زودتر به پزشک مراجعه می‎کردم. نفی وجود سرطان و امتناع از قبول کردن آن یک عکس العمل طبیعی درباره اشخاص طبیعی درباره  اشخاص سرطانی محسوب می گردد. این عکس العمل تا حدی لازم است تا بیمار بتواند موجودیت جسمی و روانی خود را حفظ و در فعالیت روزانه زندگی شرکت نماید. ولی اگر این وضعیت مانع از پیگیری مداوا و شرکت فعالانه در آن باشد، دیگر از حدومرز طبیعی گذشته است (اولیوتو و همکاران، 1998، ترجمه احمدزاده فر، 1381).

 

2-2-1-7 کنار آمدن با سرطان

روشهای  مختلفی برای کنار آمدن با  سرطان  وجود  دارد. کسب  اطلاعات  بیشتر درباره آن، رجوع  به خویشاوندان و دوستان، فراگیری روش های کنترل ترس و نگرانی و مهم تر از همه امیدوار بودن است. به هر حال هرشخص به فراخور حال و وضعیت مختص به خود با توسل به استراتژی های مختلف می تواند با سرطان کنار بیاید. امید و امیدوار بودن یکی از عوامل مهم در کنار آمدن با سرطان است. به هرحال بیمار مبتلا به سرطان آرزو می کند که ای کاش دچار این مرض نگردیده بود. سپس امیدوار است که  سرطان وی قابل درمان باشد و آنگاه این امید است که پروردگار، زمان بیشتری را برای زندگی در اختیار او بگذارد. امید محکم ترین سنگر در مقابل سرطان است و در واقع هر زمان که امید را از دست بدهیم، یعنی تسلیم شده ایم و این از خصوصیات یک انسان پرقدرت به شمار نمی رود(اولیوتو و همکاران، 1998، احمدزاده فر، 1391).

مطلب مشابه :  علائم افسردگی اساسی

 

2-2-1-8 مداخلات روانی اجتماعی برای سرطان

 برای افزایش سازگاری فرد با بیماری وارتقای کیفیت زندگی، چندین گونه مداخلات روانی اجتماعی با موفقیت  مورد استفاده قرار گرفته است(میر ومارک[27]، 1995). تمرکز این روش ها  کمک به کاهش تهوع فرد از شیمی درمانی بوده است(کری وبوریش، 1988). دو روشی که بیشتر به بیمار کمک می کند عبارتند از: آموزش آرامش و حساسیت زدایی منظم. سایر مداخله های درمانی روی طیف گسترده ای از مسایل متمرکز بوده و نشان  داده اند که روش های روانی اجتماعی نه تنها بر سازگاری افراد می افزاید، بلکه  امکان دارد بقای آنان را نیز افزایش دهد(سارافینو، 2002، ترجمه گروهی از مترجمان، 1387).

 

2-2-1-9 عوامل ایجاد کننده سرطان

عوامل ایجاد کننده سرطان عبارتند از:

الف) عوامل خارجی موثر در تکامل سرطان: ویروس ها، عوامل فیزیکی، عوامل شیمیایی، داروها، هورمونها، عوامل تغذیه ای.

ب) عوامل داخلی موثر در تکامل سرطان: علاوه بر تماس مشخص با آنکوژنها، سایر عوامل داخلی که در تکامل سرطان موثرند  شامل عملکرد سیستم ایمنی، سن و استعداد ژنتیکی هستند.

عملکرد سیستم ایمنی: سلول های کشنده طبیعی و سلول های T کمک کننده که برای حفاظت ایمنی بسیار مهم هستند در سرطان کاهش می یابند.

سن: عموماً میزان ابتلا به سرطان با افزایش سن، افزایش پیدا می کند بیشترین مرگ و میر ناشی از سرطان در سنین 55 تا 75 سالگی روی می دهد. این میزان به همراه کاهش پایه جمعیتی، بعد از سن 75 سالگی کاهش می یابد.

استعداد ژنتیکی: در حال حاضر شواهد نشان دهنده این است که برای انواع زیادی از سرطان ها، از جمله شایع ترین اشکال، نه تنها تاثیرات محیطی وجود دارد، بلکه حساسیت های وراثتی هم نقش بازی می کنند (کومار و فاستو، 2008، قیاسوند، 1387).

 

2-2-1-10درمان سرطان

انتخاب درمان در سرطان، بر اساس دو هدف قابل دسترسی و عملی بودن برای هر نوع سرطان انجام می‎گیرد. طیف اهداف می تواند شامل ریشه کن کردن کامل بیماری (بهبودی) طولانی کردن عمر و زنده نگه داشتن بیمار علیرغم وجود بیماری (کنترل) یا تسکین و همراه با پیشرفت فرآیند بیماری (تسکین) باشد. در اغلب موارد از درمانهای مختلفی در سرطان استفاده می شود که عبارتند از:

1- جراحی: در حال حاضر روش ایده آل و رایج در ریشه کن کردن تومور سرطان عمل جراحی است اهداف متفاوتی در انجام عمل جراحی وجود دارد. اعمال جراحی تشخیص با هدف تشخیص تمایز سلولی و انتخاب نوع درمان صورت گیرد. ممکن است جراحی با هدف درمان کامل، پیشگیرنده، تسکینی یا ترمیمی انجام شود.

2- پرتو درمانی: در پرتو درمانی برای ممانعت از رشد سلولی از اشعه یونیزه استفاده می شود. بیش از نیمی از بیماران مبتلا به سرطان در طول دوره درمان، شکلی از پرتو درمانی را در بعضی نقاط بدن دریافت می‎نمایند.

3- شیمی درمانی: در شیمی درمانی، مواد شیمیایی ضد سرطان به منظور کشتن سلول های تومور به کار میروند که از طریق تداخل با عملکرد سلولی و تکثیر سلولی عمل می کنند. شیمی درمانی عمدتاً برای درمان بیماری های عمومی و یا زخم های موضعی بی نیاز به جراحی و پرتو درمانی استفاده می شود. شیمی درمانی ممکن است با جراحی یا پرتو درمانی یا هر دو همراه شود که به منظور کاهش اندازه تومور قبل از عمل جراحی، نابود نمودن باقیمانده سلول های تومور پس از عمل جراحی یا درمان بعضی از انواع لوسمی‎ها بکار میرود.

4- تعدیل پاسخ های ایمنی (برونر و سودارث، 2000، ترجمه حسین زاده، 1381).

[1] Groen Wald, Frogge, Good man & Yarbro

[2] Cancaer

[3] Cancri

[4] Sir Ruper willis

[5] tumor

[6] Neoplasm

[7] Dy srequlation

[8] Neoplasia

[9] Kumar & Fustoe

[10] Berglas

[11] Metastasis

[12] Belick & Jackobs

[13] Malig nancy

[14] Carcinogen

[15] Brenda

[16] Change in bowel and bladder habit

[17] A sore dose not heal

[18] Unusual bleeding or discharge

[19] Thickening or lump in breast or else where

[20] Abviovs change in wart or mohe

[21] Indigetion or difficulty in swallowing

[22] Nagging caugh or hoarseness

[23] Brunner & Suddarth

[24] Cellular  transfor mation

[25] Drang ement

[26]. Ovulation

[27]. Meyer & Mark