پژوهش – بررسی تاثیر اعتبار هیأت مدیره بر ارائه مجدد صورت های مالی

و فرصتی را در اختیار شرکت ها قرار می دهد تا از طریق نگرش های هیأت مدیره از دیگر رقبا متمایز باشند .این سیستم نوعی نظام سازمان دهنده ، اداره کننده و نظارت کننده است که با دیدگاه دستیابی به هدف های اساسی بلند مدتی در جهت رضایت سهامداران ، اعتباردهندگان ، کارکنان ، مشتریان و عرضه کنندگان ، جدا از تامین نیازهای جامعه محلی و محیط ، ایجاد شده است و از شرایط نظارتی و قانونی تبعیت می کند . در این راستا به بررسی اعتبارهیأت مدیره به عنوان یکی از عوامل ساختار حاکمیت شرکتی و عناصرآن می پردازیم .
فصل دوم
ادبیات تحقیق
۱-۲ مقدمه
موضوع اصلی تحقیق حاضر بررسی تاثیر اعتبار هیأت مدیره بر ارائه مجدد صورت های مالی می باشد. در فصل قبل به بیان اهداف و روش تحقیق پرداخته شد و در فصل جاری مبانی نظری و پیشینه تحقیق تشریح میگردد.
مکانیزم شهرت بدین معناست که نگرانی های مدیران مبنی بر از دست دادن اعتبار، بر تصمیمات و اقدامات آنها تاثیر می گذارد. تحقیقات پیشین مبین آن است که این نگرانی ها می تواند بر کاهش مسئله نمایندگی و همچنین اتخاذ سیاست های بلند مدت توسط مدیران به جای کسب منافع آتی تاثیر گذار باشد. دایموند[۱۲] ۱۹۹۱; سیگال[۱۳] ۲۰۰۵ ، بیان داشتند که اعتبار هیأت مدیره شرکت ها بر هزینه تامین مالی و استقراضشان تاثیر گذارست. بدین معنا که نرخ هزینه بهره مورد انتظار اعتبار دهندگان تابعی از ریسک و بازده شرکت ها است یعنی ریسک بیشتر موجب بالا رفتن هزینه های تامین مالی شرکت است .
تحقیقات مرتبط با اعتبار شرکت ها روبه افزایش است . نگرانی از دست دادن اعتبار در شرکت های دارای اعتبار بالاتر برای افزایش کیفیت صورت های مالی ایجاد انگیزه می نماید. از این رو شرکت های با اعتبار بیشتر جهت حفظ کیفیت گزارشگری و اعتبار خود کمتر اقدام به ارائه مجدد صورت های مالی می نمایند زیرا تجدید ارائه یکی از بارز ترین شاخص های کاهنده کیفت گزارشگریست.
۲-۲– ارائه مجدد صورت های مالی
تجدید ارائه صورت‌های مالی در سال‌های اخیر روند رو به رشدی داشته است به طوری که تعداد زیادی از شرکت‌های بازار سهام ایالات متحده درطی سال‌های اخیر به تجدید ارائه صورت‌های مالی روی آورده‌اند (وو[۱۴]، ۲۰۰۲، شولز[۱۵]، ۲۰۰۸). تعداد شرکت‌هایی که اقدام به تجدید ارائه صورت‌های های مالی خود کرده‌اند، در سال ۲۰۰۵ تقریبا به ۳۰۰ عدد رسیده است که تقریبا ۲٪ از مجموع شرکت‌های فعال در ایالات متحده را تشکیل می‌دهند. این تعداد به اندازه کافی برای جلب توجه رسانه‌ها، قانونگذاران و دانشگاهیان زیاد است . به تازگی در چین، پدیده‌ای مشابه و در عین حال برجسته‌تر نسبت به بازار سرمایه ایالات متحده پدید آمده است و جالب توجه است که در مقابل تبعات زیادی که تجدید ارائه‌ صورت‌های مالی برای شرکت‌های فعال در ایالات متحده به همراه دارد، تجدید ارائه‌ها بازخورد کمتری داشته‌ است (ژیا و مین‌وو، ۲۰۱۱). در حالی که در ایران ارائه مجدد صورت های مالی بصورت عرف گشته و اکثر شرکت ها اقدام به تجدید ارائه می نمایند.
تجدید ارائه‌ صورت‌های مالی، نشان‌دهنده تخطی روشن و صریح از قوانین حسابداری و در نتیجه پذیرش کیفیت پایین گزارشگری مالی شرکت است. تحقیقات نشان می‌دهد که در ایالات متحده، تجدید ارائه سود یک شرکت باعث کاهش شدید قیمت سهام و در نتیجه افزایش هزینه‌های شرکت تجدید ارائه‌شده می‌شود. (پالم‌روس و همکاران، ۲۰۰۴؛ وو، ۲۰۰۲، ترنر و همکاران، ۲۰۰۱).
تحقیقاتی که در ایالات متحده انجام شده نیز نشان می‌دهد که پس از تجدید ارائه، بازار اتکای کمتری به اطلاعات سود ابراز‌شده برای تعیین قیمت سهام یک شرکت خواهد داشت و سهامداران اعتماد کمتری به گزارش‌های مالی شرکت خواهند داشت (وو، ۲۰۰۲، اندرسن و یان، ۲۰۰۲)، و این شرکت مجبور به پرداخت هزینه بالاتری برای سرمایه سهام خواهد بود (هریبار و جنکینز، ۲۰۰۴).
از دیدگاه سرمایه‌گذاران، اخبار ارائه مجدد صورت‌های مالی فقط بیانگر مشکلات عملکرد دوره گذشته نیست بلکه نوعی پیش‌بینی مشکلات آتی برای شرکت وهیأت مدیره آن نیز محسوب می‌شود و موجب سلب اطمینان سرمایه‌گذاران نسبت به اعتبار و شایستگی مدیریت و کاهش کیفیت سودهای گزارش‌شده می‌گردد. در حقیقت، صورت‌های مالی تجدید ارائه‌شده به صورت شفاف و صریح، پیام و علائمی پیرامون قابل اتکا نبودن صورت‌های مالی دوره‌های گذشته و کیفیت پایین آن‌ها ارائه می‌نماید. بنابراین، متعاقب تجدید ارائه، انتظارات سرمایه‌گذاران در ارتباط با جریان‌های نقد آتی و نرخ بازده مورد انتظار آن‌ها تغییر می‌یابد (ژیا[۱۶]، ۲۰۰۶).
کالن و همکاران (۲۰۰۲) معتقدند که بازار نسبت به اعلان تجدید ارائه صورت‌های مالی واکنش نشان می‌دهد. در زیر برخی از دلایل احتمالی واکنش منفی بازار به تجدید ارائه صورت‌های مالی ذکر شده است:
۱-تجدید ارائه، اخبار و اطلاعات جدیدی حاکی از کاهش جریان‌های نقدی مورد انتظار آتی، به بازار منتقل می‌کند.
۲-نشانه‌ای از سیستم اطلاعاتی و گزارشگری حسابداری ضعیف و احتمالاً نقطه عطفی در ارتباط با بروز مشکلات مدیریتی شرکت است.
۳-علامتی از رفتار فرصت‌طلبانه مدیریت است و مبین آن است که باید سودهای گزارش‌شده قبلی به دلیل به کارگرفتن روش پذیرفته‌نشده، برآوردها و اشتباهات عمدی و سهوی اصلاح گردند.
۲-۳– تشریح موضوع تجدید ارائه صورت‌های مالی
تجدید ارائه صورت‌های مالی در سال‌های اخیر به طور فزاینده‌ای رشد نموده و توجه صاحبنظران این رشته را به خود جلب کرده است. علاوه بر این، مطالعاتی که در بخش‌ خزانه‌داری امریکا در طی سال‌های ۱۹۹۷-۲۰۰۶ بر روی تعدادی از شرکت‌ها انجام‌شده حاکی از این است که تعداد اقلام تجدید ارائه شده رو به افزایش می‌باشد و تعداد آن به ۱۷ قلم رسیده است.
همانطور که قبلاً گفته شد، صورت‌های مالی سنوات گذشته به دو دلیل، تغییر در رویه (اصل) حسابداری[۱۷] و اصلاح اشتباهات حسابداری[۱۸] تجدید ارائه می‌شوند. این در حالی است که در ایران، تعدیلات سنواتی اغلب معادل وجود اشتباه در صورت‌های مالی سنوات (سال‌های) گذشته است. اگرچه تغییر در رویه (روش) حسابداری هم می‌تواند باعث ایجاد تعدیلات سنواتی شود اما این نوع تغییر در ایران کمتر به چشم می‌خورد و تقریبا قریب به اتفاق تعدیلات سنواتی مربوط به اصلاح اشتباهات است. از این‌رو می‌توان اظهار کرد که وجود تعدیلات سنواتی یعنی صورت‌های مالی سال‌های گذشته حاوی اشتباه با اهمیت است. بنابراین تعدیلات سنواتی حامل پیام منفی درباره اعتبار صورت‌های مالی است و باید در مجامع عمومی بیشتر به آن توجه شود (کردستانی و همکاران، ۱۳۸۹).
در واکنش به افزایش تجدید ارائه صورت‌های مالی، اظهار نظرهایی انجام شده است. به عنوان نمونه، کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) ایالات متحده، در ارتباط با افزایش تعداد صورت‌های مالی تجدید ارائه شده، ابراز نگرانی نموده است که عامل اصلی آن اصلاح اشتباهات ناشی از شناسایی درآمد باشد و خاطرنشان کرده است که افزایش تجدید ارائه به اعتماد و اطمینان سرمایه‌‌گذاران خدشه وارد می‌نماید. در همین ارتباط، دیوان محاسبات (GAO) آمریکا در سال ۲۰۰۲ گزارشی را برای مجلس سنا ارسال نمود. این گزارش حاکی از لطمه دیدن اعتماد سرمایه‌گذاران به دلیل افزایش صورت‌های مالی تجدید ارائه‌شده بود و در آن بیان شده بود که اشتباهات حسابداری، مشکل جدی برای بازار اوراق بهادار است (ویلسون، ۲۰۰۸).
۲-۳- علت‌های تجدید ارائه صورت‌های مالی
بروز رسوایی‌های مالی و حسابداری در شرکت‌ها، طی چند سال اخیر منجر به سلب اعتماد عمومی نسبت به گزارش‌های مالی شرکت‌ها شده است. تمام این رسوایی‌ها، همراه با ارائه مجدد صورت‌های مالی بوده است. به بیان دیگر، کلیه شرکت‌هایی که در سال‌های اخیر ورشکست شده‌اند اقدام به تجدید ارائه صورت‌های مالی خود نموده‌اند. در اغلب موارد، ارائه مجدد صورت‌های مالی بیانگر وجود مشکلات در سیستم کنترل داخلی[۱۹] و نظام راهبری در شرکت‌هایی بوده است که شهرت و ارزش آن‌ها در بازار آسیب دیده و حتی در برخی اوقات منجر به ورشکستگی[۲۰] آ‌ن‌ها شده است (کاظمی، ۱۳۸۹).
طبق نتایج پژوهش وانگ ژیا (۲۰۰۶)، قدرت سودآوری ضعیف، کنترل توسط سهامداران دولتی، مالکیت گسترده، درجه اهرم بالا، کوچک بودن اندازه شرکت و جابجایی مدیران احتمال وقوع ارائه مجدد صورت‌های مالی را تا حد زیادی افزایش می‌دهند.
بررسی انجام‌شده از سوی دیچو و همکاران (۱۹۹۶) و پالم‌روس و همکاران (۲۰۰۴) نشان می‌دهد که واکنش بازار سرمایه به ارائه مجدد صورت‌های مالی در اثر دو عامل اصلی صورت می‌گیرد:
الف) تنزل چشم‌انداز آتی شرکت
ب) افزایش عدم اطمینان درباره این چشم‌انداز
عموماً چشم‌انداز آتی شرکت زمانی تنزل می‌یابد که از طریق تجدید ارائه صورت‌های مالی، سود خالص آن کاهش پیدا کند. تجدید ارائه علاوه بر خدشه‌دار کردن روند مطلوب آینده شرکت‌ها باعث ایجاد حس عدم اطمینان پیرامون اعتبار مدیریت و سیستم گزارش‌دهی شرکت‌ها به خصوص در زمانی می‌شود که کلاهبرداری صورت گیرد.
اگر مدیریت سعی در گمراهی سهامداران داشته باشد، اعتماد آن‌ها به اطلاعات ارائه‌شده از سوی مدیریت کاهش می‌یابد و متعاقب آن دیدگاه سرمایه‌گذاران تا حد زیادی نسبت به شرکت تغییر می‌کند. در حقیقت صورت‌های مالی تجدید ارائه‌شده، به صورت شفاف و صریح پیام و علامتی پیرامون قابل اتکا نبودن صورت‌های مالی دوره‌های گذشته و کیفیت پایین آن‌ها ارائه می‌نماید. بنابراین، پس از تجدید ارائه، انتظارات سرمایه‌گذاران در ارتباط با جریان‌های نقد آتی و نرخ بازده مورد انتظار آن‌ها تغییر می‌یابد (ژیا، ۲۰۰۶). تجدیدنظر در سودهای مورد انتظار آتی، تجدید نظر در نرخ رشد مورد انتظار، عدم اطمینان به شایستگی و صداقت مدیریت، و مشاهدات و درک در مورد کیفیت سود از جمله موارد اثرگذار در کاهش ارزش بازار شرکت هستند.
برخی از این عوامل ارزش شرکت را از طریق کاهش مستقیم جریان‌های نقدی آتی تقلیل می‌دهند و برخی دیگر، ارزش شرکت را از طریق نرخ مورد استفاده توسط سرمایه‌گذار برای تنزیل جریان‌های نقدی آتی کاهش می‌دهد. مطالعات قبلی نشان می‌دهد، تجدید ارائه باعث کاهش سودهای مورد انتظار آتی و افزایش نرخ هزینه سرمایه شرکت می‌شود و با توجه به روش مورد استفاده برای محاسبه هزینه سرمایه، بلافاصله متعاقب تجدید ارائه نرخ هزینه سرمایه در ماه به طور میانگین بین ۷٪ تا ۱۹٪ افزایش می‌یابد (هریبار و جنکینز، ۲۰۰۴).
همچنین شرکت‌هایی که کیفیت افشای آنها ضعیف است، نرخ هزینه سرمایه بالاتری دارند (بوتوسان و پلام‌لی، ۲۰۰۱). همچنین کیفیت پایین سود منجر به افزایش نرخ هزینه سرمایه می‌گردد (فرانسیس و همکاران، ۲۰۰۴).
دمیرکن (۲۰۰۶) شرکت‌ها را بر مبنای دلایل تجدید ارائه طبقه‌بندی نمود. طبقات مختلف شامل شناسایی درآمد، مخارج تجدید ساختار، طبقه‌بندی مجدد، معامله با اشخاص وابسته، مالیات مربوطه و سایر موارد بودند. نتایج پژوهش وانگ ژیا (۲۰۰۶) نشان داد دلیل اصلی تجدید ارائه صورت‌های مالی اصلاح اشتباه ناشی از شناسایی درآمد دوره‌های گذشته است. وو (۲۰۰۲) نیز در پژوهش‌های خود به همین نتایج دست یافته بود.
در یکی از روش‌های طبقه‌بندی، تجدید ارائه‌ها به سه دسته بد[۲۱] ، خوب[۲۲] و خنثی[۲۳] تقسیم می‌شوند. اگر به دلیل تجدید ارائه، سود خالص یا درآمد کاهش یابد به آن تجدید ارائه بد می‌گویند، اگر به دلیل تجدید ارائه، سود خالص یا درآمد افزایش یابد به آن تجدید ارائه خوب می‌گویند و اگر به دلیل تجدید ارائه، چند تغییر خوب و چند تغییر بد اتفاق بیفتد به طوری که تاثیر یکدیگر را خنثی کنند، به آن تجدید ارائه خنثی می‌گویند (کاظمی، ۱۳۸۹).
۲-۴- واکنش به تجدید ارائه صورت‌های مالی
اگرچه ممکن است فشارها و مشکلات دیگری نیز وجود داشته باشد که جایگاه شرکت را تنزل دهد، به هر حال، عوامل مهم اثرگذار بر میزان نیت و قصد مدیریت و میزان انحراف صورت‌های مالی، شرح داده شدند. درباره واکنش به عوامل موثر بر تجدید ارائه صورت‌های مالی، محققان پنج روش ارائه نموده‌اند که می‌توان با استقرار، تقویت و به کارگیری آن‌ها میزان آسیب وارده به شهرت و اعتبار مدیریت و شرکت را محدود نمود. به بیان دیگر، محققان معتقدند با به کارگیری صحیح راه حل‌های مطرح‌شده، می‌توان میزان قصد و نیت مدیریت و تحریف صورت‌های مالی را کنترل نمود (گرتسن و همکاران، ۲۰۰۵)
شریعت‌پناهی (۱۳۸۹)، روش‌های مطرح‌شده توسط محققان برای واکنش به تجدید ارائه صورت‌های مالی را به شرح زیر دسته‌بندی می‌نماید:
الف) تایید ماهیت مشکلات[۲۴] :
زمانی که افراد اطلاعات کافی درباره موضوعی نداشته باشند، ممکن است راجع به آن موضوع قضاوت منصفانه‌ای ارائه ننمایند. در حقیقت، فقدان یا کافی نبودن اطلاعات، ممکن است منجر به ایجاد اندیشه و تفکر منفی شود. ولی به طور کلی، زمانی که مردم اطلاعات کافی در مورد موضوعی نداشته باشند، گرایش آن‌ها معطوف به موضوعی دیگر خواهد شد که کمتر نیازمند بررسی و ارزیابی باشد. نتایج پژوهش گرتسن و همکاران (۲۰۰۶) از ۱۴ شرکت، بیانگر آن است که چنانچه شرکت به تشریح و تایید ماهیت مشکلات بپردازد با درستی واکنش بازار مواجه خواهد شد.
ب) پذیرش خطا و تقصیر[۲۵] :
اصولاً بهتر است پس از وقوع هر پدیده‌ای (مانند تجدیدارائه صورت‌های مالی) در صدد شناسایی کسانی برآمد که می‌توانند توضیح دهند نه کسانی که بتوان آن‌ها را سرزنش کرد. زمانی که مدیران اجرایی، یکدیگر یا شخص ثالثی را مقصر می‌دانند و مورد سرزنش و ملامت قرار می‌دهند، این موضوع احتمالاً تحلیل‌گران را به سوی این سوال سوق می‌دهد که آیا حاکمیت شرکتی دارای روندی تحت کنترل است یا خیر؟
نتایج مطالعات نشان‌دهنده آن است که زمانی که مدیریت سعی در مقصر دانستن کسی برای رفع تقصیر از خودش است، این روند می‌تواند بر پیچیدگی شرایط بیفزاید. زیرا در سهامداران این باور ایجاد خواهد شد که سازوکارهای کنترلی با شکست مواجه شده‌اند. مقصردانستن می‌تواند میزان تحریف را افزایش دهد. به بیان دیگر، خودداری از قبول تقصیر ممکن است بر اعتبار مدیران اجرایی آسیب وارد کند. چنین کمبود اعتمادی می‌تواند بر این اعتقاد تاثیربگذارد که شرکت بازار را فریب داده و سعی دارد مجدداً این کار را انجام دهد (کلرمن، ۲۰۰۶).

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  fotka.ir  مراجعه نمایید.