مقاله دانشگاهی – بررسی و ارزیابی بانک توسعه صادرات ایران در چارچوب سازمان یادگیرنده- قسمت …

۲-۱۱-۶- انتقال و توزیع دانش
انتقال و توزیع دانش، انتقال سازمانی و فناورانه‌ی داده ها، اطلاعات و دانش را در بر می گیرد. ظرفیت سازمان برای جابجایی دانش، بیانگر قابلیت انتقال و به اشتراک گذاشتن قدرت است که لازمه مؤفقیت شرکت است. دانش باید به دقت و به سرعت در سراسر سازمان یا حوزه های شرکت توزیع شود (اودل و گرایسون[۱۷]، ۱۹۹۹: ۲۱۳).
سازمان چگونه می تواند انتقال دانش را برای خود کارساز کند؟ کوتاه ترین و شاید بهترین پاسخ این باشد که افراد با هوش و با استعداد را استخدام کنیم و اجازه دهیم با هم گفت و گو کنند. البته متأسفانه اجرای قسمت دوم کاری مشکل است. سازمان ها معمولاً افرادی تیز هوش را استخدام می کنند ولی بعداً یا آن ها را بی خاصیت می کنند ویا آن قدر به آن ها کار می دهند که دیگر وقتی برای گفتگو نداشته باشند وفرصتی برای تفکر پیدا نکنند.
به عقدیه مارکوارت انتقال دانش در داخل سازمان میتواند ارادی و غیر ارادی باشد.
۲-۱۱-۶-۱- انتقال ارادی دانش در داخل سازمان
دانش ممکن است آگاهانه به طرق مختلف انتقال یابد. روش هایی مثل برقراری ارتباط از طریق یادداشت ها، گزارش ها،‌ تابلو اعلانات، نشریات داخلی، فیلم های ویدیویی و فایل های صوتی و کنفرانس ها از جمله راه‌های انتقال دانش هستند. خلاصه مقالات، آموزش استاد – شاگردی و آموزش از طریق مشاوران خارجی و چرخش شغلی یا جابجایی نیروی انسانی نیز فرصت های اضافی برای تبادل اطلاعات ارائه می کنند.
۲-۱۱-۶-۲- انتقال غیر ارادی دانش در داخل سازمان
همچنین سازمان ممکن است غیر ارادی به شیوه های متعدد به انتقال دانش مبادرت نماید. چرخش در مشاغل یکنواخت، داستان ها و اسطوره ها، نیروی کار موقتی و شبکه های غیر رسمی، دانش را به حوزه‌های مختلف سازمان منتقل می کند.
از آنجا که کاهش اطلاعات به منزله تقلیل قدرت است، ‌بدیهی است که انتقال دانش برای سازمان های یاد‌گیرنده، اساسی است. لذا دانش می باید به طور وسیع و مناسب توزیع شود. اما شرایطی نیز وجود دارد که انتقال اثر بخشی و به موقع دانش را دچار مشکل ساخته و یا انتقال آن را در داخل سازمان محدود می کند. این موانع زمانی ایجاد می شوند که فرایند های حیاتی کسب و کار تنها برای افراد معدودی قابل دسترس باشد و یا دانش در مکان یا زمان مناسب در دسترس نباشد. همچنین عواملی از جمله هزینه، ظرفیت شناختی دریافت کننده، تأخیر پیام به دلیل ارسال آن بر اساس اولویت و تعدیل و اصلاًح ارادی یا غیر ارادی نیز مواردی هستند که بر قابلیت دستیابی، ‌شکل صحت و معنای دانش تأثیر می گذارند.
۲-۱۱-۷- به کار گیری و رواسازی دانش[۱۸]
استوارت خاطر نشان نمود که به کارگیری نظام یافته سرمایه فکری سبب افزایش ارزش سهامداران شرکت می شود. این هدف از طریق بازاریابی مستمر و به کارگیری خلاق دانش و تجربه عینی سازمان به دست می‌آید. فن آوری استفاده بهینه دانش شرکت را میسر می سازد. توانایی شرکت برای ارائه خدمات به مشتری از طریق تشخیص و حل مسأله نمونه خوبی از کاربرد و روایی دانش است (زالی، ۱۳۸۵: ۲۲۳).
شرکت به کمک سیستم دانش توسعه یافته می تواند بهترین کارکنان خود را در فعالیت هایی اجرایی به کار گرفته تجربیان آن ها را در دسترس کل سازمان قرار دهد.
۲-۱۲- فن آوی
زیر سیستم فن آوری در مدل سیستمی سازمان یادگیرنده مایکل مارکوارت، متشکل از شبکه های فن آوری یکپارچه و ابزارهای اطلاعاتی است که دستیابی و تبادل اطلاعات و یادگیری را میسر می سازد.
زیر سیستم مزبور در برگیرنده ابزارهای الکترونیکی و روش های پیشرفته از قبیل کنفرانس های رایانه ای، شبیه سازی، همکاری مبتنی بر پشتیبانی رایانه ای است. همه این عناصر برای خلق آزاد را دانش به کار می‌روند.
در این قسمت دو بعد کلیدی فن آوری که از سازمان های یادگیرنده پشتیبانی می کنند تبیین می گردند.
شکل ۲-۱۲: زیر سیستم فن آوری
مطابق شکل این دو بعد کلیدی عبارتند از فن آوری برای مدیریت دانش و فن آوری برای افزایش سرعت و کیفیت یادگیری (مارکوارت، ۲۰۰۳‌:‌ ۲۳۴).
۲-۱۲-۱- فن آوری برای مدیریت دانش
با استفاده از فن آوری مبتنی بر رایانه اطلاعات جمع آوری، کد گذاری، پردازش، ذخیره و انتقال داده
می شود تا در ماشین آلات و برای افراد و سازمان به کار گرفته شوند. فن آوری باعث می شود تا رویه های سنتی مدیریت از بین رفته و اطلاعات به طور همزمان در بسیاری از بخش های مورد نیاز ارائه شود. فن آوری می‌تواند مکانیزم کلیدی برای بهبود ارتباطات سازمانی و انتقال دانش باشد. فن آوری اطلاعات به علت از بین‌بردن مرزهای داخل شرکت و افزایش دامنه روابط ممکن در فراتر از سلسه مراتب سازمانی، ارتباطات را بهبود می بخشد. علاوه بر این فن آوری اطلاعات ارتباطات مستقیم آسان تر را در هر زمان و مکان به وسیله تابلو اعلانات الکترونیکی، پست الکترونیکی و کنفرانس الکترونیکی میسر می سازد.
در سازمان های یادگیرنده می توان با استفاده از فن آوری از گردآوری، ذخیره و انتقال اثر بخش دانش اطمینان حاصل نمود و برای این کار باید رویه ها ی ذیل را به ترتیب اجرا کرد.
الف ) زیر ساخت شبکه ای فن آوری اطلاعا ت را برای همه کارکنان ایجاد کرد. سیستم عامل شبکه باید از سیستم های دانش در سراسر سازمان پشتیبانی کند و هر یک از کارکنان را برای برقراری ارتباطات الکترونیکی فردی و گروهی با سایر کارکنان آماده سازد.
ب ) منابع اطلاعاتی، اشیاء و دانش را در سراسر سازمان ایجاد نمود ود

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.

ر دسترس همگان قرار داد.
ج ) اقدامات، مدیریت و فعالیت های پشتیبانی را مکانیزه و تقویت نمود. به عبارت دیگر می باید به کمک سیستم های الکترونیک همه فعالیت های داخلی سازمان را مکانیزه نمود.
د) در این مرحله سازمان یادگیرنده باید با کمک سیستم های الکترونیکی مراکز تخصصی را ایجاد کرده و مسوول جمع آوری، ‌ذخیره، ‌تحلیل و توزیع دانش باشد، ایجاد مراکز تخصصی نیز با اهداف ایجاد پژوهش، بهبود ومدیریت منابع دانش صورت می گیرد و یا اهدافی از جمله ارائه خدمات آموزشی و مشاوره ای و همچنین ارائه اطلاعات به کارکنان شایسته را دنبال می کند.
۲-۱۲-۲- فن آوری برای افزایش سرعت و کیفیت
از ابتدای قرن بیست و یک یکی از بارزترین پدیده های محیط کار، تقاضای شدید به دانش و سرعت فزاینده یادگیری است، تعداد کم اما رو به رشد شرکت ها در سراسر دنیا فن آوری را به عنوان عامل کلیدی برای دستیابی به یادگیری بهتر و سریع تر تشخیص می دهند. امروزه شرکت ها به سرعت در انواع مختلف فن آوری‌های یادگیری الکترویکی سرمایه گذاری می کنند. به کار گیری آموزش مبتنی بر رایانه، یادگیری اینترنتی و یادگیری از راه دور مبتنی بر شبکه، سیستم های پشتیبانی عملکرد الکترونیکی و آموزش تعاملی با مولتی مدیای مبتنی بر رایانه به شدت در حال افزایش است.
از آنجا که فن آوری های یادگیری، کیفیت، روایی و سرعت یادگیری را افزایش می دهند. لذا همواره در حال پیشرفت و توسعه هستند. فن آوری باعث می شود تا بر خلاف یادگیری سنتی، آموزش در هر لحظه امکان‌پذیر باشد با استفاده از فن آوری یادگیری، یادگیرنده که همان کارکنان سازمان باشند از آزادی عمل بیشتری برخوردارند، به عبارت دیگر زمان و مکان یادگیری با انتخاب خودشان است. دلایل فوق و همچنین قابل دسترس و آسان بودن فن آوری های یادگیری، کارکنان را به استفاده از فن آوری یادگیری تشویق
می کند.
یکی دیگر از مهم ترین مزایای فن آوری یادگیری، توانایی ارائه یادگیری در شرایطی است که آموزش دهندگان و منابع آموزشی، همزمان از یادگیرندگان دور هستند یادگیری از طریق فن آوری، قابلیت دستیابی به هر تعداد حوزه جغرافیایی، از ادارات تا کشورهای مختلف را امکان پذیر می سازد.
سیستم های پشتیبانی عملکرد الکترونیکی یکی از قویترین و اثر بخش تریت کاربردهای فن آوری برای مدیریت دانش و افزایش کارایی یادگیری است. این سیستم به وسیله بسیاری از صاحب نظران ابزار یادگیری در قرن بیست و یکم نامیده شده است. مطابق نظر متخصص این سیستم، گلوریا گری[۱۹]، سیستم پشتیبانی عملکرد الکترونیکی می تواند هر چیزی را که برای عملکرد و یادگیری ضروری است ارائه کند (زالی، ۱۳۸۵: ۲۶۱). به کارگیری هوشمندانه و مناسب این سیستم، به طرق مختلف یادگیری سازمانی را افزایش می‌دهد.
به کارگیری فن آوری، یک منبع قدرتمند در سازمان ها است. اطلاعات و فن آوری صوتی تصویری از سی دی رام ها گرفته تا برنامه های شبکه ای و کاربردهای مبتنی بر رایانه، اقتصاد دنیای امروز هستند. سازمان ها در سراسر دنیا، شیوه ها جدیدی را برای یکپارچه سازی فن آوری های صوتی تصویری کشف می کنند تا یادگیری توسعه یافته ای را به شیوه های کارآمد تر، کم هزینه تر و انعطاف پذیر تر از قبلی ارائه کنند.
۲-۱۳- پیشینه تحقیق
۲-۱۳-۱- تحقیقات در داخل کشور
وجیهه اسماعیلی (۱۳۸۴)، تحقیق خود را تحت عنوان بررسی مکانیزم های یادگیری سازمانی شرکت ملی پالایش فرآورده های نفتی ایران بر پایه عوامل چهار گانه سازمان یادگیرنده بیان می کند. ضمن تعریف و تبیین مفهوم سازمان یادگیرنده، یادگیری و یادگیری سازمانی و بیان چهار عامل: الف) محیط تسهیل کننده یادگیری، ب ) شناسایی نیازهای یادگیری و توسعه، ج ) برآورده کردن نیازهای یادگیری و توسعه، د) بکار بردن دانش فراگرفته شده در محل کار، به عنوان عوامل تشکیل دهنده مکانیزم های یادگیری سازمانی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران، به بررسی مکانیزم های یادگیری سازمانی سازمان یادگیرنده در شرکت مذکور پرداخته و راهکارهایی را جهت تبدیل آن شرکت به یک سازمان یادگیرنده ارائه نموده است. پژوهشگر در پژوهش خود در پی یافتن پاسخ به سؤالات زیر است:
شرایط محیطی حاکم بر شرکت پالایش فرآورده های نفتی ایران از لحاظ توجه به تسهیل یادگیری فردی و سازمانی چگونه است؟
آیا شناسایی نیازهای یادگیری و توسعه که لازمه بقای سازمان در محیط رقابتی گونی است در شرکت مذکور مورد توجه قرار می گیرد؟
آیا شرکت یاد شده نیازهای شناسایی شده یادگیری فردی و سازمانی را برآورده می سازد؟
آیا شرکت مطروحه شرایط لازم برای اجرای مفاهیم فراگرفته شده توسط افراد را فراهم می آورد؟
چگونه می توان این شرکت را به یک سازمان ایده آل یادگیرنده تبدیل کرد؟